Vijf vragen over Fukushima: 'Besmet water zit in houtje-touwtje tanks'

Door: Sacha Kester − 04/09/13, 19:52

© epa. Inspectie bij de opslagtanks

 

De Japanse regering heeft plannen gepresenteerd om de acute problemen rond de verwoeste kerncentrale van Fukushima het hoofd te bieden. Welke problemen zijn dat eigenlijk? En kunnen we nu weer gerust adem halen? Vijf vragen aan energiehoogleraar Wim Turkenburg.

Wat is er precies aan de hand in Fukushima?
'De reactors die werden beschadigd bij de aardbeving en de tsunami in 2011, worden gekoeld met water, en dat radioactieve water wordt vervolgens opgeslagen in tanks. Deze blijken te lekken. Energiemaatschappij Tepco, de beheerder van Fukushima, heeft toegegeven dat er al 2,5 jaar radioactief water in het grondwater sijpelt, dat vervolgens in de Grote Oceaan terecht komt.'

Waarom weten we dat nu pas?
'Het is inderdaad verbazingwekkend dat we nu pas horen dat de problemen zo groot zijn. Tepco werkt erg ondoorzichtig en lijkt de boel niet op orde te hebben. Zo wordt er nu pas onderzocht hoe de grondwaterstromen lopen. Dat hadden ze al veel eerder moeten doen. Een ander punt is dat die tanks die worden gebruikt niet deugen. Het zijn houtje-touwtje tanks: de naden zijn niet gelast maar geklonken, en aan de binnenkant met hars bewerkt om ze waterdicht te maken. Die hars blijkt nu op te lossen.'

De Japanse regering heeft gisteren plannen gepresenteerd om deze problemen het hoofd te bieden. Kunnen we nu gerust zijn dat het wordt opgelost?
'Nee. Voordat die plannen zijn geïmplementeerd, zijn we weer anderhalf jaar verder. Bovendien zijn ze niet toereikend. Het bevriezen van de grond, waardoor er een soort ondergrondse muur van ijs rond de beschadigde reactoren komt, zorgt er wel voor dat er veel minder water in het grondwater kan terecht komen, maar het is geen definitieve oplossing.'

Wat zou er moeten gebeuren?
'We hebben een dergelijke situatie nooit eerder meegemaakt. Misschien dat de ramp in Tsjernobyl er nog het meest op lijkt, maar dat lag niet aan zee, waardoor het water niet in de oceaan terecht kon komen. Er is dus geen precedent. Het zou een idee kunnen zijn om een grote betonnen bak onder de centrale te bouwen. Een soort zwembad, dat natuurlijk wel waterdicht moet zijn.'

Hoe gevaarlijk is de situatie voor mensen die nu op het terrein van de centrale werken, en degenen die in de buurt wonen?
'Buiten de centrale is het niet gevaarlijk en ook op het terrein zelf lopen de honderden mensen die er werken geen direct gevaar. Er zijn bepaalde plaatsen waar een hogere radioactiviteit wordt gemeten en daar moet je niet te lang blijven staan. Dat kan soms niet langer dan een paar minuten zijn.

Het aantal besmette plaatsen wordt wel steeds groter en ook de grond bij de tanks, die een paar honderd meter buiten de centrale heuvelopwaarts staan, raakt besmet. Er ontstaat bovendien radioactieve modder: het grondwaterpeil wordt steeds hoger en daardoor wordt de grond drassig. Als er weer een tsunami zou komen, zou dit zich kunnen verspreiden.'