.
zaterdag 3 februari 2018
act local
kursus DE GESCHIEDENIS VAN HARLINGEN
Sjoukje, ik heb je de laatste tijd een aantal documenten toegestuurd, die ik onderdeel wil laten zijn van bovengenoemde cursus.
Doelgroep: deelnemers aan taalprogramma
Inhoud: 6 klassikale bijeenkomsten Materiaal cursusmap
excursie: binnenstad, Hannemahuis, Ned. Hervormde Kerk, Michaelkerk
Doel: Persoonlijke Map als start van een vervolgtraject, PR-suggesties deelnemers
Volgens afspraak. Een afspraak wacht ik af.
Groet, Jan van den Hoff
DE SLOOP VAN DE VOORMALIGE MICHAELKERK OP ALMENUM (2)
De oorspronkelijke Michael was een eenvoudige koorkerk; een ruimte, zoals bij de Romeinen, voor bijeenkomsten, later aangevuld met een stenen toren.
De bestuursleden van de Nederlands Hervormde Kerk kozen voor een anderssoortige kerk, namelijk een kerk in de vorm van een Grieks Kruis (Kruiskerk). In deze periode werd dit type kerk ook in Amsterdam gebouwd (Westerkerk).
De plattegrond van de nieuw te bouwen kerk week af van het bestaande. Besloten werd om een commissie te benoemen, die met de eigenaren van de graven in en buiten de kerk overeenstemming moet worden bereikt over herplaatsing en eigendomsrechten. Sommige graven bestonden uit stenen in de grond, maar er waren ook heuse grafmonumenten, zoals voor admiraal Stellingwerf en de held Tjerk Hiddesz de Vries.
Al deze grafstenen zijn verdwenen. Van het graf van Hiddesz de Vries kennen we slechts zijn grafdicht,
op papier.
In februari werd de in de Zeepziederstraat een grafsteen van Harmen Synen Nauta, die waarschijnlijk uit de afgebroken Hervormde Kerk stamt.
Nauta was equipagemeester bij de Admiraliteit (1658), lid van de vroedschap (bestuursleden) en burgemeester van Harlingen van 1652 tot 1677.
Ik trek uit het bovenstaande de conclusie dat (sommige van) de grafstenen, als bouwmateriaal voor het stadsgedeelte ten noorden van de Noorderhaven is gebruikt. Ik zou maar eens goed in de kelder kijken`. Of misschien spitten bij het Midlumer Piepke.
By the way, waar is dat?
vrijdag 2 februari 2018
KNOW YOUR HISTORY
DE SLOOP VAN DE VOORMALIGE MICHAELKERK OP ALMENUM
De Nederlands Hervormde Kerk werd na de zelfstandigheidsverklaring van de 7 Provinciën de staatsgodsdienst. Het Katholicisme werd verboden en al haar bezittingen, waaronder kloosters en kerken vervielen aan de staat. Het gevolg was, dat vrijwel alle kloosters werden geplunderd en vernietigd; de monniken raakten verstrooid en eeuwenoude kennis raakte in de vergetelheid. Religieuze kunst werd soms kapotgeslagen en verbrand. Muurschilderen overgekalkt.
De Harlinger Hervormden namen bezit van de eeuwenoude Michaelkerk en noemden hem “de Grote Kerk”. Katholieken werden gedwongen ondergronds te gaan en maakte gebruik van, getolereerde” schuilkerken. Pas aan het einde van de 19e eeuw kregen de katholieken toestemming om een kerk te bouwen. Dit werd de huidige Michaelkerk, aan de Zuiderhaven.
De houten kerk op Almenum was een eenvoudige, houten koorkerk met een geschatte diepte van 30 tot 40 meter. De kerk brandde een aantal malen af, waarop men besloot om een stenen kerk met een toren te bouwen Een geweldige onderneming. De tufstenen moesten uit Duitsland worden ingevoerd, de architecten en vaklieden, moesten worden ingehuurd.
Dit moet zich aan het eind van de 13e of begin 14 eeuw hebben plaatsgevonden. Het gaf deze plek ook een monumentaal karakter. In de volksmond sprak men over “de Dom van Almenum”. Misplaatst, omdat erin Harlingen nooit een aartsbisschop gezeteld was.
De protestanten deden nog meer. Het grote en belangrijke klooster Ludinga-kerk werd met de grond gelijk gemaakt, de gracht gedempt, de manuscripten en bezittingen raakten verstrooid en de terp, waarop het klooster stond werd uiteindelijk in zijn geheel afgegraven en als rijke landbouwgrond verkocht.
In 1771 was de “Grote Kerk” zo bouwvallig geworden dat het gemeentebestuur besloot dat er geen diensten gehouden mochten worden. Men besloot een nieuwe kerk. De grote tufstenen toren bleef staan.
In de zomermaanden van 1771 werd met de sloop begonnen. 500 stenen werden verkocht, terwijl met het andere puin de dijk bij het Midlumer Piepke werd opgehoogd. De stadsbouwmeesters Eelke Jelles en Willem Douwes kregen opdracht een nieuwe kerk in de vorm van het Griekse kruis te ontwerpen. Ook de bekende stucadoor-architect Jacob Otten Husly werd bij de plannen betrokken.
Doordat de nieuwe kerk vanwege zijn kruisvorm afweek van de plattegrond van afgebroken koorkerk. moest er overeenstemming met de eigenaren van de graven, binnen en buiten de kerk, worden bereikt.
Op 25 mei 1772 kon de eerste steen worden gelegd door Jonkheer van Plettenburg, vertegenwoordiger van de prins. De zilveren troffel die hij hierbij gebruikte, moet nog in het Hannemahuis te vinden zijn.
Hoewel het interieur nog in de grondverf stond en het orgel nog niet was aangebracht, werd de kerk, op verzoek van de magistraal (bestuurders) op zondag 1 januari 1775 in gebruik genomen in aanwezigheid van 3000
kerkgangers. Op deze zondag werd voor de eerste keer in alle Friese kerken uit de nieuwe berijming van de psalmen gezongen en werden die (psalmen) van Datheen “voor athoos afgeschaft”.
Ds. Piekenbroek was de voorganger. De dienst duurde van ½ 2 tot 4 uur, waarna er voor genodigden op het stadhuis thee werd geserveerd. Gevolgd door een goede maaltijd. Op 30 april 1776 werd het nieuwe orgel, dat gebouwd was door de befaamde Albertus Hinsz van Groningen. Niet alleen hierom is het orgel van de Grote Kerk bijzonder. Hinz gebruikte bij de bouw edelmetalen. De mijnen waaruit hij toen kon putten, produceren die metalen niet meer. Het bepaalt de kleur en klank en is niet meer “na te maken”.
De Nieuwe Grote kerk", behield de toren van de Oude Hervormde kerk (voorheen Michaelkerk). Dit gebeurde ook bij de bouw van het nieuwe stad/raadhuis. Men liet de Raadhuistoren staan. Er op preikt het beeld van St.Michael. Dit stond op de, gesloopte Westerkerk, op "it Eylant".
De Nederlands Hervormde Kerk werd na de zelfstandigheidsverklaring van de 7 Provinciën de staatsgodsdienst. Het Katholicisme werd verboden en al haar bezittingen, waaronder kloosters en kerken vervielen aan de staat. Het gevolg was, dat vrijwel alle kloosters werden geplunderd en vernietigd; de monniken raakten verstrooid en eeuwenoude kennis raakte in de vergetelheid. Religieuze kunst werd soms kapotgeslagen en verbrand. Muurschilderen overgekalkt.
De Harlinger Hervormden namen bezit van de eeuwenoude Michaelkerk en noemden hem “de Grote Kerk”. Katholieken werden gedwongen ondergronds te gaan en maakte gebruik van, getolereerde” schuilkerken. Pas aan het einde van de 19e eeuw kregen de katholieken toestemming om een kerk te bouwen. Dit werd de huidige Michaelkerk, aan de Zuiderhaven.
De houten kerk op Almenum was een eenvoudige, houten koorkerk met een geschatte diepte van 30 tot 40 meter. De kerk brandde een aantal malen af, waarop men besloot om een stenen kerk met een toren te bouwen Een geweldige onderneming. De tufstenen moesten uit Duitsland worden ingevoerd, de architecten en vaklieden, moesten worden ingehuurd.
Dit moet zich aan het eind van de 13e of begin 14 eeuw hebben plaatsgevonden. Het gaf deze plek ook een monumentaal karakter. In de volksmond sprak men over “de Dom van Almenum”. Misplaatst, omdat erin Harlingen nooit een aartsbisschop gezeteld was.
De protestanten deden nog meer. Het grote en belangrijke klooster Ludinga-kerk werd met de grond gelijk gemaakt, de gracht gedempt, de manuscripten en bezittingen raakten verstrooid en de terp, waarop het klooster stond werd uiteindelijk in zijn geheel afgegraven en als rijke landbouwgrond verkocht.
In 1771 was de “Grote Kerk” zo bouwvallig geworden dat het gemeentebestuur besloot dat er geen diensten gehouden mochten worden. Men besloot een nieuwe kerk. De grote tufstenen toren bleef staan.
In de zomermaanden van 1771 werd met de sloop begonnen. 500 stenen werden verkocht, terwijl met het andere puin de dijk bij het Midlumer Piepke werd opgehoogd. De stadsbouwmeesters Eelke Jelles en Willem Douwes kregen opdracht een nieuwe kerk in de vorm van het Griekse kruis te ontwerpen. Ook de bekende stucadoor-architect Jacob Otten Husly werd bij de plannen betrokken.
Doordat de nieuwe kerk vanwege zijn kruisvorm afweek van de plattegrond van afgebroken koorkerk. moest er overeenstemming met de eigenaren van de graven, binnen en buiten de kerk, worden bereikt.
Op 25 mei 1772 kon de eerste steen worden gelegd door Jonkheer van Plettenburg, vertegenwoordiger van de prins. De zilveren troffel die hij hierbij gebruikte, moet nog in het Hannemahuis te vinden zijn.
Hoewel het interieur nog in de grondverf stond en het orgel nog niet was aangebracht, werd de kerk, op verzoek van de magistraal (bestuurders) op zondag 1 januari 1775 in gebruik genomen in aanwezigheid van 3000
kerkgangers. Op deze zondag werd voor de eerste keer in alle Friese kerken uit de nieuwe berijming van de psalmen gezongen en werden die (psalmen) van Datheen “voor athoos afgeschaft”.
Ds. Piekenbroek was de voorganger. De dienst duurde van ½ 2 tot 4 uur, waarna er voor genodigden op het stadhuis thee werd geserveerd. Gevolgd door een goede maaltijd. Op 30 april 1776 werd het nieuwe orgel, dat gebouwd was door de befaamde Albertus Hinsz van Groningen. Niet alleen hierom is het orgel van de Grote Kerk bijzonder. Hinz gebruikte bij de bouw edelmetalen. De mijnen waaruit hij toen kon putten, produceren die metalen niet meer. Het bepaalt de kleur en klank en is niet meer “na te maken”.
De Nieuwe Grote kerk", behield de toren van de Oude Hervormde kerk (voorheen Michaelkerk). Dit gebeurde ook bij de bouw van het nieuwe stad/raadhuis. Men liet de Raadhuistoren staan. Er op preikt het beeld van St.Michael. Dit stond op de, gesloopte Westerkerk, op "it Eylant".
SOMETHING TO THINK ABOUT
DE TELOORGANG VAN DE AMAZONE-INDIANEN
De Walapistam wordt met de ondergang bedreigd, wanneer mijnbouwbedrijven toegang tot hun gebied wordt gegeven (ongeveer de grootte van Zwitserland). Deze zoeken naar goud, olie en zeldzame metalen.
Daar zijn wij allemaal afnemer van. Niet alleen in sieraden, maar vooral ook in mobiele telefoons, computers, laptops, elektrische apparaten worden zeldzame metalen gebruikt en verbruikt. Als consumenten jagen we een consumptiespiraal op, waar heel veel geld wordt verdiend aan de handel in zeldzame metalen, omdat we de nieuwste Ipad of Ifone willen bezitten. De mijnen raken uitgeput en de prijzen stijgen. De laatste jaren is een auto een privaat-electronisch domein geworden zodat ook de auto-industrie grootverbruiker van metalen is.
In elk stapje van de consumptie kun je nee zeggen of nu even niet.
Ik draag bijvoorbeeld geen goud, rijd geen auto en heb geen mobiele-telefoon, nooit gehad trouwens. Als meer mensen als consument NEE zeggen, wordt kopen een wapen.
De wegen, die de mijnbouw mogelijk maken, betekenen het einde van het regenwoud. Thuisloze boeren zullen de groene restanten platbranden om te overleven. Vrachtwagens, met kolossale boomstammen of olie, rijden af en aan en er zal geen boom meer staan. En dat allemaal, simpel gezegd, om een gouden wedding-ring, een pratende wasmachine of een telefoon.
SOMETHING TO THINK ABOUT
WALVISVAART
Havens in de EU-landen moeten schepen met Noors walvisvlees weren.
Het Europese Parlement, bij monde van de Partij voor de Dieren, riep Nooorwegen, dat geen EU-lid is, op met de walvisjacht te stoppen, die sinds 1986 wereldwijd is verboden te. Behalve Noorwegen en een aantal kleinere landen, is Japan, onder het mom van wetenschappelijk onderzoek, actief in de jacht op walvissen bij de Zuidpool.
GNOSTICS: THE WAR-SCROLL
NAG HAMMADI LIBRARY
7 WARS WILL BE FOUGHT, THE LAST AND DECISIVE ONE IS GAINING MOMENTUM
WHICH MAIN WARS HAVE BEEN FOUGHT
AND LOST OR WON
1
Mesopotamia (Sargon, Assur, Babylon and Persians) finally defeated by Alexander and Egypt. 3000 Bc. till 300 Bc
2
Rome (Western Empire) defeated by the Germans and Huns. 100 Bc – Ad. 500
Eastern Empire fell when Constantinopel was conquered bij Islam (about 1500)
3
MONGOLS. The biggest empire that ever existed. Conquered China and penetrated into Europe. Horsepeople. Djenghis Khan. Defeated in Eastern-Europe
4
After the fall of Constantinople, Islam started penetrating Europe and dominating the Mediterranian. ( from 700 (Spain, till 1683 defeat at Vienna of grootvi Kara Mustafa ( on directions of sultan Mehmet IV) The Crusades and the fall of the Kingdom of Jerusalem (900 – 1300). The Islamic empire (Ottoman) was defeated in 1917 by England en France.
5
England – France (1000 till 1815, 100-year war, finally Napoleon defeated by an European effort). War goes global (America), France thrown out of North-America.
6
Empire of Germany defeated after two global wars. (1914 – 1945) Allied forces (France, England, USA) versus the Axix (Germany, Italy and Japan). End of the Empire of Russia, Austria and the kingdom of Italy, Bulgaria and Rumenia. USA and Soviet-Russia worldpowers.
MAITREYA
PREDICTIONS
Student
1: “Do you know the difference, between a white and a black rhino?”
Student
2: “I really don't know, but I suppose that they differ in colour?”
Student
1: “You are wrong, there is hardly any difference. The both species
almost look the same.”
Student
2: “But why do people call them this way. Even scientists talk
about these animals that way.”
Student
1: “Master Jian called language a form of mutual misunderstanding
and he gave this as an example. The rhino is not white, but this
species has wide lips, much bigger than those of the black
rhinoceros. Who, by the way, is not black at all!”
MAITREYA
PREDICTIONS
Student:
“ Master Klaas gave us an imprint-session on classical weapons.”
Master:
“Where did het tell you about? Bow and arrow, swords and daggers or
atomic missiles?”
Student:
“No Master, he did not.”
Master:
“ Did he tell you of hugh catapults, canons or fighting elephants?”
Student:
“No Master, he did not.”
Master:
“I give it one more try. Did the Master talk about jet-fighters,
battleships or poison?”
Student:
“No Master, he did not.”
Master:
“Well I don't know, please tell en enlighten me.”
Student:
“Master, master Klaas told us about rockets, flying ships and
destructive bombs. They were used in a war, a long, long time ago. A
war that almost annihilated our planet. Earth bombarded itself and
was bombarded from within our solar system. The marks are clear to be
seen.”
Master:
“And where do I have to look for?”
Student:
“Master, you have to l
look
for ancient vulcanoes. The caldera showes the places of impact. Earth
was not hit by asteroids or meteorites; it was hit by projectiles and
rockets from space.”
donderdag 1 februari 2018
Something
to THINK about
Ook
Noord-Korea blijft niet verstoken van Christelijke evangelisatie
vanuit Thailand (1 uur per week). Noord-Korea kent een eigen religie;
een uniek geloof met menselijke goden. Deze worden geprezen en
aanbeden op basis van permanente indoctrinatie en propaganda. De
huidige leider Kim Jon-un is de derde levende God. Zijn vader en
grootvader worden als zijnde nog levend/aanwezig met kolossale
beelden vereerd.
De
zendelingen zijn hoopvol, want er gebeuren zelfs wonderen naar
aanleiding van de uitzendingen.
In
een afgelegen dorp in Noord-Korea heerste een dysenterie-epidemie.
Alle kinderen leden aan deze fatale, slopende ziekte. Gelukkig had 1
moeder naar de Christelijke uitzending. Zij bad tot God en smeekte
Hem haar dochter van de dood te redden.
Het
gebed werkte, want de dochter overleeft de ziekte. De overige
kinderen komen te overlijden.
Abonneren op:
Posts (Atom)